آموزش tikinter پارت 5 - آموزشگاه خانه رباتیک ایران

جلسه پنجم: ویجت‌های بیشتر و سازماندهی بهتر پنجره‌ها

—

۱. Radiobutton — دکمه انتخاب چندگانه (انتخاب یکی از چند گزینه)

import tkinter as tk

root = tk.Tk()
root.geometry("300x200")
root.title("Radiobutton Example")

var = tk.StringVar()
var.set("گزینه ۱")

def show_choice():
    print("انتخاب شده:", var.get())

rb1 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۱", variable=var, value="گزینه ۱", command=show_choice)
rb2 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۲", variable=var, value="گزینه ۲", command=show_choice)
rb3 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۳", variable=var, value="گزینه ۳", command=show_choice)

rb1.pack(anchor="w")
rb2.pack(anchor="w")
rb3.pack(anchor="w")

root.mainloop()

۱۰

۱۱

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

۱۶

۱۷

۱۸

۱۹

۲۰

۲۱

import tkinter as tk

root = tk.Tk()

root.geometry("۳۰۰x200")

root.title("Radiobutton Example")

var = tk.StringVar()

var.set("گزینه ۱")

def show_choice():

print("انتخاب شده:", var.get())

rb1 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۱", variable=var, value="گزینه ۱", command=show_choice)

rb2 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۲", variable=var, value="گزینه ۲", command=show_choice)

rb3 = tk.Radiobutton(root, text="گزینه ۳", variable=var, value="گزینه ۳", command=show_choice)

rb1.pack(anchor="w")

rb2.pack(anchor="w")

rb3.pack(anchor="w")

root.mainloop()

## ۲. Listbox — لیستی از گزینه‌ها با قابلیت انتخاب

import tkinter as tk

root = tk.Tk()
root.geometry("250x200")

listbox = tk.Listbox(root)
listbox.pack(pady=20)

items = ["سیب", "موز", "پرتقال", "انگور"]
for item in items:
    listbox.insert(tk.END, item)

def show_selection():
    selected = listbox.curselection()
    if selected:
        print("انتخاب شده:", listbox.get(selected[0]))

button = tk.Button(root, text="نمایش انتخاب", command=show_selection)
button.pack()

root.mainloop()

۱۰

۱۱

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

۱۶

۱۷

۱۸

۱۹

۲۰

۲۱

import tkinter as tk

root = tk.Tk()

root.geometry("۲۵۰x200")

listbox = tk.Listbox(root)

listbox.pack(pady=۲۰)

items = ["سیب", "موز", "پرتقال", "انگور"]

for item in items:

listbox.insert(tk.END, item)

def show_selection():

selected = listbox.curselection()

if selected:

print("انتخاب شده:", listbox.get(selected[۰]))

button = tk.Button(root, text="نمایش انتخاب", command=show_selection)

button.pack()

root.mainloop()

۳. Scrollbar — اسکرول بار برای پیمایش متن یا لیست

import tkinter as tk

root = tk.Tk()
root.geometry("300x200")

text = tk.Text(root, height=5, width=30)
text.pack(side=tk.LEFT, fill=tk.BOTH, expand=True)

scrollbar = tk.Scrollbar(root, command=text.yview)
scrollbar.pack(side=tk.RIGHT, fill=tk.Y)

text.config(yscrollcommand=scrollbar.set)

for i in range(30):
    text.insert(tk.END, f"خط شماره {i+1}\n")

root.mainloop()

۱۰

۱۱

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

۱۶

۱۷

۱۸

import tkinter as tk

root = tk.Tk()

root.geometry("۳۰۰x200")

text = tk.Text(root, height=۵, width=۳۰)

text.pack(side=tk.LEFT, fill=tk.BOTH, expand=True)

scrollbar = tk.Scrollbar(root, command=text.yview)

scrollbar.pack(side=tk.RIGHT, fill=tk.Y)

text.config(yscrollcommand=scrollbar.set)

for i in range(۳۰):

text.insert(tk.END, f"خط شماره {i+1}\n")

root.mainloop()

نکات مهم جلسه پنجم:

* Radiobutton: متغیر متصل به همه رادیوباتن‌ها باید یکسان باشد (StringVar یا IntVar) تا فقط یک گزینه انتخاب شود.
* Listbox: انتخاب را با curselection() می‌گیریم، چند گزینه هم قابل انتخاب است (با تنظیم selectmode).
* Scrollbar: باید به ویجتی وصل شود که قابلیت پیمایش دارد مثل Text یا Listbox و با yscrollcommand و command ارتباط دوطرفه برقرار شود.

—

## 🧪 تمرین جلسه پنجم:

یک پنجره بساز با:

* یک لیست میوه (Listbox)
* سه Radiobutton برای انتخاب رنگ (قرمز، سبز، آبی)
* یک Text چندخطی برای توضیح
* یک Scrollbar برای Text
* دکمه‌ای که با کلیک:

* میوه انتخاب شده و رنگ انتخابی را نمایش دهد
* متن داخل Text را هم چاپ کند

## کد تمرین جلسه پنجم:

import tkinter as tk
from tkinter import messagebox

def show_info():
    # گرفتن میوه انتخاب شده از Listbox
    selected = listbox.curselection()
    if selected:
        fruit = listbox.get(selected[0])
    else:
        fruit = "هیچ میوه‌ای انتخاب نشده"

    # گرفتن رنگ انتخاب شده از Radiobutton
    color = color_var.get()

    # گرفتن متن داخل Text
    description = text.get("1.0", "end-1c")

    msg = f"میوه انتخاب شده: {fruit}\nرنگ انتخاب شده: {color}\nتوضیحات:\n{description}"
    messagebox.showinfo("اطلاعات وارد شده", msg)

root = tk.Tk()
root.geometry("400x400")
root.title("تمرین جلسه پنجم")

# لیست میوه‌ها
listbox = tk.Listbox(root, height=5)
fruits = ["سیب", "موز", "پرتقال", "انگور"]
for f in fruits:
    listbox.insert(tk.END, f)
listbox.pack(pady=10)

# Radiobutton برای رنگ
color_var = tk.StringVar(value="قرمز")
colors = ["قرمز", "سبز", "آبی"]
for c in colors:
    rb = tk.Radiobutton(root, text=c, variable=color_var, value=c)
    rb.pack(anchor="w")

# Text چندخطی همراه Scrollbar
frame = tk.Frame(root)
frame.pack(pady=10, fill=tk.BOTH, expand=True)

text = tk.Text(frame, height=5, width=40)
text.pack(side=tk.LEFT, fill=tk.BOTH, expand=True)

scrollbar = tk.Scrollbar(frame, command=text.yview)
scrollbar.pack(side=tk.RIGHT, fill=tk.Y)

text.config(yscrollcommand=scrollbar.set)

# دکمه نمایش اطلاعات
button = tk.Button(root, text="نمایش اطلاعات", command=show_info, bg="green", fg="white", font=("Arial", 12))
button.pack(pady=15)

root.mainloop()

۱۰

۱۱

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

۱۶

۱۷

۱۸

۱۹

۲۰

۲۱

۲۲

۲۳

۲۴

۲۵

۲۶

۲۷

۲۸

۲۹

۳۰

۳۱

۳۲

۳۳

۳۴

۳۵

۳۶

۳۷

۳۸

۳۹

۴۰

۴۱

۴۲

۴۳

۴۴

۴۵

۴۶

۴۷

۴۸

۴۹

۵۰

۵۱

۵۲

۵۳

۵۴

۵۵

import tkinter as tk

from tkinter import messagebox

def show_info():

# گرفتن میوه انتخاب شده از Listbox

selected = listbox.curselection()

if selected:

fruit = listbox.get(selected[۰])

else:

fruit = "هیچ میوه‌ای انتخاب نشده"

# گرفتن رنگ انتخاب شده از Radiobutton

color = color_var.get()

# گرفتن متن داخل Text

description = text.get("۱.۰", "end-1c")

msg = f"میوه انتخاب شده: {fruit}\nرنگ انتخاب شده: {color}\nتوضیحات:\n{description}"

messagebox.showinfo("اطلاعات وارد شده", msg)

root = tk.Tk()

root.geometry("۴۰۰x400")

root.title("تمرین جلسه پنجم")

# لیست میوه‌ها

listbox = tk.Listbox(root, height=۵)

fruits = ["سیب", "موز", "پرتقال", "انگور"]

for f in fruits:

listbox.insert(tk.END, f)

listbox.pack(pady=۱۰)

# Radiobutton برای رنگ

color_var = tk.StringVar(value="قرمز")

colors = ["قرمز", "سبز", "آبی"]

for c in colors:

rb = tk.Radiobutton(root, text=c, variable=color_var, value=c)

rb.pack(anchor="w")

# Text چندخطی همراه Scrollbar

frame = tk.Frame(root)

frame.pack(pady=۱۰, fill=tk.BOTH, expand=True)

text = tk.Text(frame, height=۵, width=۴۰)

text.pack(side=tk.LEFT, fill=tk.BOTH, expand=True)

scrollbar = tk.Scrollbar(frame, command=text.yview)

scrollbar.pack(side=tk.RIGHT, fill=tk.Y)

text.config(yscrollcommand=scrollbar.set)

# دکمه نمایش اطلاعات

button = tk.Button(root, text="نمایش اطلاعات", command=show_info, bg="green", fg="white", font=("Arial", ۱۲))

button.pack(pady=۱۵)

root.mainloop()

نکات مهم جلسه پنجم:

۱. Listbox

* curselection() یک لیست ایندکس‌های انتخاب شده می‌دهد. برای گرفتن مقدار باید از listbox.get(index) استفاده کرد.
* اگر هیچ گزینه‌ای انتخاب نشده باشد، ممکن است لیست خالی باشد.

۲. Radiobutton

* همه رادیوباتن‌ها باید به یک متغیر (StringVar یا IntVar) متصل باشند تا فقط یکی انتخاب شود.
* مقدار انتخاب شده با color_var.get() خوانده می‌شود.

۳. ScrollBar و Text

* اسکرول بار به صورت جداگانه ساخته می‌شود و با پارامترهای command و yscrollcommand به ویجت متصل می‌شود.
* معمولا Text و Scrollbar را داخل یک Frame قرار می‌دهیم برای سازماندهی بهتر.

۴. نمایش پیام با messagebox

* برای نمایش پیام‌های اطلاعاتی و هشدار می‌توان از messagebox.showinfo استفاده کرد.
* ابتدا باید from tkinter import messagebox را ایمپورت کرد.

آموزش tikinter پارت ۵

۱. Radiobutton — دکمه انتخاب چندگانه (انتخاب یکی از چند گزینه)

۳. Scrollbar — اسکرول بار برای پیمایش متن یا لیست

## کد تمرین جلسه پنجم: